Lòng dân

28

Phan Thức

Lòng dân

Ngôi đền thờ Ông trên núi Phổ Sơn(1)
Bốn mùa hương trầm nghi ngút
Nơi đây đất trộn lá rừng bao thế kỷ đã thành trầm tích
Trầm mặc hai tấm bia
Kết tụ niềm tin và lòng thành kính
Không ai tìm được trong bia một dòng chữ nói về Ông
Những chức quan mấy chục năm trên đường quan lộ
“Tòng Thất phẩm” hay “Tham Nghị sứ”(2)
“Quan phó sứ” , Tiến sĩ “Thượng thư”(2)
Ngôi sao sáng trên bầu trời “Nhị thập bát tú”, “Hội Tao Đàn”(3)
Thời của Ông không thể chạy chức, mua quyền
Người làm quan phải thực tài, đạo cao, đức trọng
Mười hai năm, bốn lần khảo khóa quan,
Ông vượt qua bởi Vua mến, dân tin
Mấy trăm năm bể dâu, những người đỗ đạt như ông
được Vua ban quyền chức
Sử sách lưu danh, dân nhớ được mấy người? ….
Hai tấm bia
Nhuốm màu thời gian mưa gió bao đời
Nơi lưu lại lòng dân dẫu thăng trầm năm tháng(4)
Không có dân
Nơi thờ Ông đã thành phế tích và trôi vào dĩ vãng
Người dân nhớ đến Ông không phải vì chức tước, phẩm hàm
Dân nhớ tới một ông quan
Biết vượt qua gian truân thủa hàn vi,
nuôi chí học hành để giúp dân, giúp nước(5)
Một ông quan biết lo cho dân, thương dân đói rét(6)
Lúc làm dân, khi làm quan luôn ngay thẳng,
hiếu nghĩa, thủy chung
Ông dựng tượng đài, bia đá giữa lòng dân.

…………………………………………….
(1): Thuộc thôn Thống Thượng, xã Minh Đức,
thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
(2): Một số chức quan của Đỗ Cận
(3): Đỗ Cận là thành viên “Hội Tao đàn” do
Vua Lê Thánh Tông làm chủ soái
(4): Hai tấm bia hiện nay ở đền thờ Đỗ Cận ghi lại công đức
của nhân dân đóng góp tiền của tu bổ ngôi đền vào năm 1754 và 1857.
(5): Đỗ Cận phải vượt qua muôn vàn khó khăn để học hành.
Ông đỗ Tiến sĩ năm đã 45 tuổi.
(6): Đỗ Cận khuyên bảo nhân dân làm đường, san ruộng,
đào mương… hiện nay những di tích này
vẫn còn trên quê hương của ông.

Dịu dàng

Thà rằng
Em đắng, em cay
Em chua, em chát
Quắt quay đã đành!

Tái tê
Em vẫn ngọt lành
Nén đau
Nước mắt chảy quanh nụ cười

Bao nhiêu
Đen bạc ở đời
Em gom góp đổi lấy lời dịu êm

Cõi lòng
Cài mấy lần then
Dù ai đố kỵ
Ghét ghen mặc người!

Dịu dàng
Là dịu dàng ơi
Hồng nhan
Mấy thủa
Bến đời
Dễ neo.