Những khúc hát đồng dao

585

VNTN- Một anh bạn viết phàn nàn với tôi như một nỗi tiếc nuối khôn nguôi rằng: “Lâu rồi không nghe ai hát đồng dao. Cả những đứa trẻ ở miền quê xa cũng đã bắt nhịp được với cuộc đua của những con số trong sổ điểm. Và làm quen với việc hàng ngày còng lưng cõng những chiếc ba lô sách đến trường từ sáng đến tối. Bây giờ, những đứa trẻ sinh ra đều phải là thiên tài. Khi bọn mình lớn lên, “trẻ con” xa lạ với “thiên tài”. Những đứa trẻ quanh mình chỉ quen với những bài đồng dao mỗi sáng và mỗi tối, với đất đai và cỏ cây, với con cua, con bống, cái dần, cái sàng. Bây giờ, mười lăm năm sau, những đứa trẻ ấy đang học tiến sĩ ở nước ngoài, khi chưa đầy 30 tuổi. Bây giờ, những đứa trẻ ấy là kiến trúc sư, giảng viên đại học, nhà báo và nhạc sĩ, vẫn sống hạnh phúc với mỗi ngày đang đến và những câu đồng dao trong ký ức.”
Nói vậy rồi anh hất hàm hỏi tôi:
– Ông có còn nhớ được bài đồng dao nào không? Đọc thử mình nghe với nào?
Anh nói vậy rồi ngả đầu bên thành ghế, mắt nheo nheo nhìn bóng cau vươn dài ngoài hiên. Đó là những giây phút bạn tôi hoài niệm về một thời tuổi thơ của mình đã gắn bó với làng quê, gắn bó với những “bóng tre đu trên những hàng cau”, với những câu ca dao về “cái bống, cái bang” và nhất là những bài đồng dao với nhịp điệu nhanh và vui nhộn mang đậm tính cách của trẻ thơ vốn hiếu động. Tuy là bạn văn thân thiết của nhau, ngoài sở thích chung là ham mê văn chương thì mỗi chúng tôi lại có những khác biệt nhiều khi cảm tưởng như là đối lập nhau.

Ví như anh nói năng nhẹ nhàng, khéo léo, và hầu như không bao giờ làm mất lòng ai kể cả khi bức xúc nhất. Còn tôi lại ưa ồn ào, sôi nổi, tính thẳng thắn, bộc trực không thích nịnh nọt bất kể ai, cần thiết là “bắn thẳng” ngay tắp lự. Có lẽ vì thế mà chúng tôi trở nên thân thiết và thành một cặp bài trùng không thể thiếu nhau luôn bổ sung và hỗ trợ cho nhau trong cuộc sống thường ngày! Nghe bạn yêu cầu có vẻ như thách đố vậy tôi đọc luôn:
– “Dung dăng dung dẻ/ Dắt trẻ đi chơi/ Đến ngõ nhà trời/ Lậy cậu lậy mợ/ Cho chó về quê/ Cho dê đi học/ Cho cóc ở nhà/ Cho gà bới bếp/ Ù òa ù ập/ Đóng sập cửa vào!
– Kéo cưa lừa xẻ/ Anh thợ nào khỏe/ Về ăn cơm vua/ Anh thợ nào thua/ Về bú tí mẹ!”
Nghe tôi đọc xong hai bài đồng dao, bạn tôi nhổm ngay dậy, đập tay xuống mặt bàn một tiếng rồi cười ha hả, vẻ khoái chí lộ rõ trên gương mặt anh:
– Đúng ông quả không hổ danh là nhớ dai. Tôi nhớ những đêm trăng mùa trung thu tháng 8