Ấn tượng của một người nước ngoài với văn hóa trà Thái Nguyên

554

LTS – Sau chuyến đi trải nghiệm thăm cơ sở sản xuất trà, đạp xe quanh các đồi chè, làng quê và xung quanh hồ Núi Cốc, thăm Không gian văn hóa trà Tân Cương, Jessica Norah, một khách du lịch người Mỹ hiện đang sống tại Scotland, đã có bài viết nhan đề “Một chuyến thăm tới vùng chè Việt Nam cùng với Footprint Travel” (A Visit to Vietnam’s Tea Region with Footprint Travel Ha Noi), đăng trên Website của Công ty lữ hành Footprint Travel’s Tea & Bike Tour. Văn nghệ Thái Nguyên trân trọng giới thiệu bài viết.

Là những người thích uống trà, tôi và Nathan rất háo hức với chuyến thăm tỉnh Thái Nguyên do Công ty lữ hành Footprint Travel’s Tea & Bike Tour tổ chức. Thái Nguyên không chỉ nổi tiếng với trà xanh mà còn được nhiều người biết đến với vẻ đẹp quyến rũ của hồ Núi Cốc và phong cảnh núi rừng thơ mộng. Cách Hà Nội khoảng 2 giờ ô tô, Thái Nguyên là địa điểm lý tưởng của du khách trong nước và nước ngoài, những người muốn trốn khỏi sự ồn ào của phố xá và tận hưởng không khí trong lành và yên tĩnh. Chương trình tham quan do Footprint Travel đưa ra khá phong phú, song chúng tôi quyết định chọn những hoạt động có liên quan đến cây chè, bao gồm tham quan cơ sở sản xuất trà, đạp xe đạp, ăn trưa cùng gia đình trồng chè, xem quy trình chế biến chè và tham quan Bảo tàng trà Tân Cương.

Tham quan đồi chè

Khoảng 07h30, một thanh niên tên là Trung, hướng dẫn viên du lịch và lái xe của Công ty lữ hành Footprint Travel đón chúng tôi tại sảnh khách sạn, sau đó chúng tôi khởi hành đi Thái Nguyên. Trên đường đi, Trung giới thiệu về những nơi chúng tôi sẽ đến thăm và lịch sử cây chè ở Việt Nam. Cũng giống như nhiều nước khác ở châu Á, uống trà đã có một lịch sử lâu đời và gắn bó với nếp sống văn hóa của người Việt Nam. Mặc dù hiện nay, cà phê là đồ uống khá phổ biến, nhất là với tầng lớp thanh niên và các quán cà phê mọc lên như nấm khắp nơi trên đất nước, song thói quen uống trà vẫn được duy trì với nếp sống hàng ngày của người Việt Nam.

Tôi chọn ngồi sau xe máy do anh Đại chở đi tham quan vùng chè

Chúng tôi đến thăm cơ sở sản xuất trà Tân Cương Tiến Yên, nằm cách trung tâm thành phố Thái Nguyên hơn chục cây số về phía tây. Tại đây, chúng tôi được anh Đại và chị Vân, chủ cơ sở sản xuất chè hồ hởi đón tiếp. Cơ sở này là một trong những mô hình sản xuất chè thành công nhất ở Tân Cương, Thái Nguyên. Sau khi chào hỏi làm quen với các thành viên gia đình (anh Đại sống cùng cha mẹ, vợ và các con), chúng tôi ngồi xuống cạnh một chiếc bàn ngay tại xưởng sản xuất và thưởng thức trà theo cách Việt Nam. Trung làm nhiệm vụ phiên dịch cho chúng tôi vì hầu hết các thành viên trong gia đình không nói được tiếng Anh. Càng nghe chúng tôi càng cảm thấy thích thú với câu chuyện về gia đình anh Đại và quá trình hình thành và phát triển của cơ sở sản xuất chè. Anh Đại cho biết, anh chính là người đã giúp những người nông dân trồng chè nâng cao chất lượng của chè và đưa chè Thái Nguyên ra thị trường quốc tế.
Sau đó, chúng tôi được dẫn ra tham quan các đồi chè, nơi từ xa đã thấy một nhóm chị em phụ nữ đang hái chè. Tại đây, chúng tôi được hướng dẫn cách thu hái, cũng như cách nhận biết búp và lá chè có chất lượng tốt nhất. Thật là thú vị khi chúng tôi tự mình hái những búp chè xanh non cho vào giỏ chứa, dẫu bàn tay còn ngượng nghịu đôi chút. Lúc ngồi uống trà sau khi từ nương chè quay về, tôi đã học được rất nhiều điều về cách thưởng lãm trà của người Việt Nam. Đó là khi chén trà của bạn uống vơi thì ngay lập tức nó được rót đầy; khi rót trà cho một người, bạn cần quan sát chén trà của những người xung quanh; khi bưng chén trà cần giữ ở tầm cao vừa phải để tỏ thái độ tôn trọng bạn trà… Đặc biệt, những người có địa vị xã hội hội thấp hơn, người ít tuổi và thứ hàng thấp hơn trong gia đình, dòng họ, khi uống trà với người lớn tuổi hơn, cần ghi nhớ phải cầm chén trà thấp hơn và khi uống thường lấy tay che miệng.

Tôi không thể nào quên được bữa tiệc do vợ anh Đại chuẩn bị với thực đơn gồm salát xoài xanh, thịt gà, rau, hải sản, cơm và một số món khác. Mặc dù không uống được rượu, song tôi và Ethan vẫn cố gắng nhấm nháp những chén rượu gạo đậm chất quê hương, song đến khi được chúc những chén rượu đầy, bản thân tôi cảm thấy nản. Thú thật, tôi đã phải giả vờ xin đi toa lét khi cảm thấy bắt đầu say. Trung nói rằng, đó là điều làm cho chủ nhà thích thú, vì khách đã làm cho chủ nhà thực sự hài lòng.
Sau bữa ăn trưa, chúng tôi quay lại cơ sở sản xuất, thưởng lãm trà kèm kẹo vừng, kẹo lạc. Tôi được chứng kiến và hiểu thêm về quy trình chế biến trà, đó là các công đoạn làm héo, diệt men, vò chè, sấy khô, lấy hương và bao gói. Tôi cứ băn khoăn tự hỏi vì sao trà Việt Nam được sử dụng rộng rãi trong nước, nhưng rất ít nước ngoài biết đến, cho dù Việt Nam bỏ không ít công sức để quảng bá sản phẩm trà. Mặc dù có rất nhiều địa phương ở Việt Nam sản xuất trà, nhưng trà Tân Cương, Thái Nguyên vẫn là loại trà có chất lượng tốt nhất. Ngoài lục địa châu Á, trà còn được xuất khẩu đến các nước Algeria, Pháp, Iran, Iraq, Nhật Bản, Pakistan và Đài Loan. Trước khi rời cơ sở sản xuất trà Tiến Yên, chúng tôi được tặng mỗi người một gói trà xanh làm quà.

Du lịch bằng xe đạp
Sau khi kết thúc tham quan cơ sở sản xuất trà của gia đình anh Đại, chúng tôi tiếp tục hành trình bằng xe đạp. Tour xe đạp sẽ đi qua các nương chè, làng mạc và con đường ven hồ Núi Cốc. Chặng đường đi bằng xe đạp không quá khó đối với một người không phải là vận động viên. Tuy nhiên, với một người chưa từng tham gia tour xe đạp như tôi, việc hoàn thành chặng đường đạp xe không hề đơn giản. Thông cảm với tôi, Trung và anh Đại đề xuất cho tôi hai phương án: hoặc đạp xe đạp song có người hỗ trợ khi cần hoặc ngồi sau xe máy do anh Đại chở. Cuối cùng tôi chọn phương án hai để có thêm thời gian ngắm phong cảnh và chụp những cảnh đẹp mình thích.

Thăm Không gian văn hóa trà Tân Cương
Sau khi chia tay gia đình anh Đại, chúng tôi đến thăm Không gian văn hóa trà Tân Cương, đó là bảo tàng trà cách trung tâm thành phố không xa. Du khách có thể tìm hiểu lịch sử, sự phát triển của cây chè cũng như nét văn hóa trà độc đáo ở Thái Nguyên. Bảo tàng mở cửa từ năm 2011 trùng với thời điểm Liên hoan quốc tế trà Thái Nguyên lần thứ nhất. Nhà trưng bày là hạng mục chính của Không gian văn hóa trà. Công trình được thiết kế với công năng hội tụ ba không gian kiến trúc chính: Không gian đón tiếp; không gian trưng bày hiện vật và không gian giới thiệu văn hóa và sản phẩm trà. Bảo tàng mô tả lịch sử chè Thái Nguyên và quy trình chế biến chè, từ trồng chè, chăm sóc đến thu hoạch và chế biến, với hơn 500 hiện vật, chủ yếu là những bộ ấm pha trà qua các thời kì lịch sử.

Phía ngoài Không gian văn hóa trà, bạn có thể ngồi thư giãn và thưởng lãm trà theo phong cách Việt Nam hoặc tham gia hái chè tại vườn chè ngay phía sau bảo tàng hoặc ngắm và chụp ảnh lưu niệm bên cạnh chiếc ấm pha trà khổng lồ, được cho là chiếc ấm pha trà bằng gỗ lớn nhất Việt Nam. Bảo tàng này có tuổi đời khá trẻ và đang có kế hoạch bổ sung thêm hiện vật. Khách đến tham quan bảo tàng không phải mua vé vì một trong những mục đích của bảo tàng là quảng bá về cây chè và văn hóa trà Việt Nam. Ba mươi phút tham quan ở bảo tàng trôi đi khá nhanh, nhưng để lại cho tôi ấn tượng tốt về văn hóa trà và sự thân thiện của người Việt Nam.

Thay lời kết
Chúng tôi thực sự thích thú với chuyến đi trải nghiệm ở Thái Nguyên và muốn khuyên các bạn yêu trà và trải nghiệm văn hóa đặc sắc hãy đến với Thái Nguyên, đến với những gia đình nông dân trồng chè, ngắm nhìn cảnh đồng quê mát mắt và tìm hiểu về văn hóa trà nơi đây. Sau chuyến đi, tôi thầm nhủ lòng mình sẽ quay lại mảnh đất Thái Nguyên một ngày nào đó để tham dự Lễ hội Trà và thả mình trong vẻ đẹp mê hồn của hồ Núi Cốc.

 

Jessica Norah. Vũ Khanh dịch