Triển lãm Mỹ thuật khu vực III (Tây Bắc – Việt Bắc) lần thứ XXII: Vẫn thiếu vắng tác phẩm lớn

    575

    VNTN – Được đánh giá là triển lãm có nhiều tiến bộ, song vẫn thiếu vắng những tác phẩm lớn, đề tài có chiều sâu, phong cách biểu đạt vẫn còn theo lối mòn, ít tác phẩm độc đáo khác biệt.


    Khai mạc vào ngày 17/8/2017 tại tỉnh Vĩnh Phúc, triển lãm mỹ thuật khu vực III (Tây Bắc – Việt Bắc) lần thứ XXII, năm 2017 đã có 351 tác phẩm của hơn 260 tác giả tham dự, trong đó có 222 tác phẩm của 199 tác giả từ 15 tỉnh trong khu vực được chọn để trưng bày, gồm đủ các loại hình như: hội họa, đồ họa, điêu khắc. Chất liệu phổ biến nhất vẫn là sơn dầu, acrylic, lụa, và khắc gỗ. Hội Mỹ thuật Việt Nam đánh giá đây là triển lãm có quy mô, không gian trưng bày tốt nhất từ trước tới nay.

    Triển lãm lần này giới thiệu với công chúng mười sáu tác phẩm điêu khắc, các tác giả tập trung chủ yếu ở hai tỉnh Bắc Giang và Vĩnh Phúc; hơn ba mươi tác phẩm đồ họa; còn lại là hội họa. Với đồ họa, tranh khắc gỗ màu vẫn ưu thế hơn, nhưng không nhiều tác giả lựa chọn hình thức này vì kỹ thuật in khó hơn in đen trắng, trong khi hội đồng nghệ thuật luôn khuyến khích tranh khắc gỗ màu. Tại triển lãm có nhiều tác phẩm được khắc khá tinh xảo, kỹ thuật tốt, cách tạo hình đẹp, được Hội đồng nghệ thuật đánh giá cao như: “Trăng Kim Hỷ” của họa sỹ Giang Nam (Bắc Cạn); “Khúc nhạc đồng quê” của Nguyễn Việt Dũng (Hòa Bình); “Sóng ngầm” của Trần Thị Thu Hiền (Tuyên Quang); “Chợ phiên” của Mai Thanh Hưng (Điện Biên)…

    Hội đồng nghệ thuật đã chọn được 9 tác phẩm để xét giải thưởng. Giải Nhất thuộc về tác phẩm “Trăng Kim Hỷ” của họa sỹ Giang Nam (Bắc Cạn); Giải Nhì thuộc về tác phẩm “Đông về” – điêu khắc gốm đỏ của họa sỹ Triệu Ngọc Thạch (Vĩnh Phúc) và giải Ba thuộc về tác phẩm “Sa Mu” của họa sỹ Mai Hùng (Tuyên Quang); 6 giải Khuyến khích thuộc về các tỉnh: Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Bắc Cạn và Điện Biên. Có hơn chục tác phẩm của các tác giả chưa là đối tượng xét giải, được Hội đồng nghệ thuật giới thiệu dự giải của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; 8 tác phẩm trong 107 tác phẩm được nghiệm thu tài trợ của Hội Mỹ thuật Việt Nam.

      

    Trao giải cho các tác giả đoạt giải tại Triển lãm     Nguồn: Internet

    Theo đánh giá của Hội đồng nghệ thuật, thì nhìn một cách khách quan, triển lãm năm nay so với năm trước cho dù mặt bằng chung đã khá hơn, song vẫn thiếu vắng những tác phẩm có nội dung tư tưởng lớn như: “Học tập làm theo tư tưởng, phong cách, đạo đức Hồ Chí Minh”; công cuộc đổi mới của đất nước…; bút pháp, kỹ thuật tạo hình thể hiện nhiều tác phẩm diễn tả khá tốt nhưng chỉ tập trung vào một số tác giả, bên cạnh đó vẫn còn tác phẩm chưa đầu tư thời gian cũng như sức lực, nên chưa đạt tới độ khác biệt.

    Một điều đáng lưu tâm khác, là việc các tác giả ít có sự tìm tòi, cảm nhận tranh, nên năm trước thế nào thì năm sau vẫn thế, chỉ khác ở sự thay hình đổi dạng. Nhiều hình ảnh lặp lại dễ dãi, chẳng hạn như: cánh cửa, hai ba người dân tộc đi chợ, góc nhà sàn, mấy chiếc thuyền…
    Họa sỹ Trần Khánh Chương, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam nhận định rằng, Mỹ thuật khu vực III Tây Bắc – Việt Bắc đã có bước phát triển của nền mỹ thuật hiện đại, có sự đổi mới của các loại hình mỹ thuật, hình thành đội ngũ họa sỹ tạo hình trẻ, đã tìm được hướng đi đúng cho riêng mình… Tuy vậy, vẫn còn nhiều bức tranh mới vẽ đã cũ bởi nội dung và hình thức ít thay đổi. Về đề tài vẫn chưa nhiều tác phẩm phản ánh đời sống đổi mới của nhân dân; phong cách biểu đạt trên nhiều tác phẩm vẫn còn theo “lối mòn”, diễn tả chung chung, chưa thật nổi bật bản sắc Tây Bắc – Việt Bắc. Đặc biệt triển lãm thiếu vắng tranh cổ động chính trị.

    Để khắc phục hạn chế này, Họa sỹ Trần Khánh Chương tham góp ý kiến, các họa sỹ cần phải trải nghiệm, gắn với thực tiễn cuộc sống nhiều hơn nữa. Các tỉnh phải có kế hoạch đầu tư thích đáng cho tác giả có tác phẩm lớn.
    Tác phẩm “Trăng Kim Hỷ” nhận được sự nhất trí cao từ các nhà chuyên môn, bởi lẽ tác giả đã có sự tìm tòi, tạo lập cho mình một hướng đi riêng đầy cá tính. Vẫn góc cạnh bản nhà sàn, nhưng họa sĩ Giang Nam đã chọn thời điểm trăng đầu tháng khá độc đáo, dựa vào tính chất của buổi tối, tác giả đã triệt tiêu những hình ảnh quen thuộc như mái nhà, viên ngói…, mà chỉ gợi ánh sáng chiếu hắt le lói để gợi tả, dẫn mắt người xem đến từng góc nhỏ qua điểm sáng mờ ảo của ánh trăng, khiến người xem hiểu được từng chi tiết một cách tinh tế.

    Tác phẩm “Trăng Kim Hỷ” của họa sỹ Giang Nam (Bắc Cạn) – Giải Nhất

    Họa sỹ Lê Anh Vân, thành viên Hội đồng nghệ thuật Hội họa Hội Mỹ thuật Việt Nam cởi mở chia sẻ: đề tài cũng là yếu tố rất cần, nhưng quyết định thành công là vẽ như thế nào, phải đồng nhất về bút pháp; diễn tả phải có trọng tâm, không phải cái gì cũng “phơi” ra. Vẽ đề tài về Bác Hồ là khó, nhưng dám vẽ là đã thành công một phần, còn vẽ Bác Hồ mà “đúng” thì cũng chưa hay, quan trọng là phải bắt được thần thái Bác, đó là chuyện khó. Tranh vẽ diễn tả tối – ẩn hiện rất khó, nhưng năm nay “Trăng Kim Hỷ” của họa sỹ Giang Nam đã hoàn toàn thuyết phục được Hội đồng nghệ thuật.

    Việc đánh giá tác phẩm mỹ thuật còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó không ngoại trừ quan điểm của Hội đồng nghệ thuật. Với họa sỹ, họ thường thấu hiểu mỹ thuật là ngành nghệ thuật khá trừu tượng, khó có thể đưa ra một chuẩn mực chung về thẩm mỹ vì mỗi người có cách nghĩ, cách biểu đạt riêng. Song với công chúng, để có sự đồng cảm với tác giả thì thật hiếm hoi. Vì vậy, một tác phẩm được đưa ra triển lãm chắc chắn có nhiều lời bình luận khác nhau, còn nếu không nhận được một lời khen chê nào thì đồng nghĩa với thất bại.

    Đến với cuộc thi năm nay, tỉnh Thái Nguyên có 28 tác phẩm của 23 tác giả tham dự, được chọn trưng bày 19 tác phẩm của 19 tác giả, trong đó có 7 tác giả là hội viên Trung ương. Trong 15 tỉnh Tây Bắc – Việt Bắc, về số lượng tác phẩm Thái Nguyên xếp thứ hai sau Vĩnh Phúc. Các tác phẩm tham dự đợt này chất lượng khá đồng đều, phong phú về chất liệu như: thể loại hội họa có tranh sơn dầu, sơn mài, acrylic, lụa; đồ họa có khắc gỗ màu và đen trắng. Hội đồng nghệ thuật đã lựa chọn, xét nghiệm thu tài trợ năm 2017 được một tác phẩm: “Vườn xuân” của họa sỹ Nguyễn Gia Bảy và giới thiệu dự giải của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam hai tác phẩm: “Mùa đông” của Nguyễn Thị Thành; “Bình yên” của Trịnh Ngọc Hà.

    Phải thẳng thắn thừa nhận rằng, sự thiếu hụt thành tích cũng đồng nghĩa với việc chúng ta chưa có tác phẩm chất lượng cao. Mặt bằng chung, các họa sỹ Thái Nguyên có trình độ và năng lực không thua kém tỉnh bạn, song thành tích thì chưa nhiều, chưa lớn. Phải chăng chúng ta chưa thật toàn tâm toàn ý với nghệ thuật tạo hình, hay còn nhiều lý do khác chăng (?).

    “Vườn xuân” của họa sỹ Nguyễn Gia Bảy (Thái Nguyên)
    được xét nghiệm thu tài trợ năm 2017 

    Tự hào với chặng đường 22 năm phát triển của nền mỹ thuật Tây Bắc – Việt Bắc, sau mỗi triển lãm, các họa sỹ luôn được mở rộng tầm mắt, đổi mới tư duy – có cách nghĩ khác mới, tạo dựng một nền mỹ thuật. Đối với các họa sỹ Thái Nguyên nói riêng, các họa sỹ trong khu vực nói chung, đó là những trải nghiệm quý giá để hoàn thiện và tiến bộ, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội. Chặng đường sáng tạo tiếp theo luôn kỳ vọng sẽ có những tác phẩm lớn, đề tài mới mẻ, hiện thực và mang đậm bản sắc dân tộc Tây Bắc – Việt Bắc. Tuy nhiên, ngoài sự nỗ lực của các nghệ sỹ tạo hình, sẽ rất cần đến sự hỗ trợ, quan tâm đặc biệt của các ban, ngành chức năng, tạo thêm động lực, giúp các nghệ sỹ tạo hình phát huy hết khả năng vốn có để có những tác phẩm tốt nhất, góp phần phát huy vai trò của nghệ thuật tạo hình trong việc bồi đắp, xây dựng đạo đức, trí tuệ và những giá trị sáng tạo của con người Việt Nam.

    Gia Bảy