Nhạc Việt năm 2015 và những khoảng lặng

295

VNTN – Năm qua, tổn thất lớn nhất của làng nhạc Việt là sự ra đi của những “cây đại thụ”, và để hy vọng về một sinh khí mới, người ta nhìn vào thế hệ trẻ. Nhưng liệu chúng ta có đang tràn trề hy vọng khi mà năm 2014 ca khúc “Bốn chữ lắm” của nhạc sĩ Phạm Toàn Thắng do Trúc Nhân biểu diễn càn quét các bảng xếp hạng âm nhạc, thì bước sang 2015, dẫu có rất nhiều ca khúc mới ra đời, song công chúng ít nhớ, ít nghe đi nghe lại. Nhạc Việt dường như rơi vào trạng thái lửng lơ, chơi vơi, và thậm chí trầm buồn.


Năm của những ca khúc nhạc phim

Hầu hết các phim truyền hình không chỉ thu hút khán giả bởi nội dung hấp dẫn, dàn diễn viên trẻ tài năng cùng những cảnh quay đẹp, còn có những ca khúc nhạc phim đặc sắc. Trong đó đáng kể là phim Tuổi thanh xuân với những bài hát như: Cứ thế do Phạm Toàn Thắng sáng tác được rất nhiều bạn trẻ yêu thích. Ca khúc mang màu sắc đượm buồn và có ca từ da diết, được thể hiện qua chất giọng ấm áp của nam ca sĩ Hà Anh Tuấn. Ngoài ra trong phim còn có ca khúc  Xanh mãi (Hà Anh Tuấn và Xuân Lân thể hiện), Phút giây ban đầu (Lưu Hương Giang); Hãy về đây bên em (Hồ Quỳnh Hương). Gần đây nhất trong phim Khúc hát mặt trời vẫn đang phát sóng trên truyền hình, âm nhạc chính là chiếc cầu nối để khán giả đến với bộ phim này.

Đại diện của ê-kíp sản xuất cho biết âm nhạc đóng một vai trò quan trọng và được thể hiện xuyên suốt 24 tập phim. Các nhân vật chính trong phim như Yến Phương (Nhã Phương), Quân (Quang Tuấn), Nguyệt Ánh (Đinh Hương)… cùng có chung niềm đam mê và tình yêu mãnh liệt dành cho âm nhạc. Trong phim có nhiều cảnh quay của Nhã Phương, Đinh Hương cầm đàn và hát, trong đó Đinh Hương thể hiện bằng chính giọng ca thật của cô còn Nhã Phương hát trên tiếng nền của ca sĩ Thùy Chi. Những ca khúc được sử dụng trong phim với giai điệu ngọt ngào, nhẹ nhàng cùng lời ca lãng mạn về tình yêu khi được thể hiện dưới tiếng hát trong trẻo của Đinh Hương và Thùy Chi đã giúp cho Khúc hát mặt trời càng cuốn hút người xem. Càng về sau, không chỉ có vai trò tạo nên cảm xúc cho người xem, những ca khúc này còn liên quan đến mối quan hệ giữa các nhân vật. Các ca khúc trong phim bao gồm: Khúc hát mặt trời 1,2, Đêm, Loving You, Em về tinh khôi…

Các chương trình âm nhạc đang hấp dẫn giới trẻ

Thực ra âm nhạc đóng một vai trò rất quan trọng, tuy vậy, chưa lúc nào những người trẻ lại quan tâm đến âm nhạc trong phim đến thế. Đây có thể xem là một trong những thành công của làng nhạc Việt hiện nay. Nhưng để tìm một ca khúc đỉnh trong năm e rằng rất khó. Yêu thích là vậy, nhưng những bài hát đó đi kèm với khuôn mặt đang rất hot cả trong phim và cuộc sống đó là Nhã Phương. Đến “Mai Vàng” – một giải thưởng uy tín trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật của báo Người Lao động đã “bỏ qua” hạng mục đề cử “Bài hát của năm” với lý do là năm 2015 không có ca khúc nào thực sự nổi bật, xứng đáng với danh hiệu này. Thực tế cho thấy, không phải ca khúc nào có lượt nghe, xem nhiều, được công chúng trẻ đón nhận nồng nhiệt cũng là ca khúc hay. Do sự xuất hiện của nhiều tác phẩm mới nên “tuổi thọ” của ca khúc “hit” ngày càng ngắn, không đủ sức “công phá” để tạo nên dấu ấn mạnh mẽ với công chúng.

Bình dân hóa các bảng xếp hạng nhạc Việt

Ngoài Bài hát Việt, Bài hát yêu thích có phần chỉn chu nghiêm ngắn hơn thì rất nhiều bảng xếp hạng hiện nay hoàn toàn dựa vào thị hiếu nghe/ nhìn của khán giả, mà thị hiếu lại phụ thuộc vào những bạn trẻ nhàn rỗi, nghe vui vui, chơi chơi, thậm chí dễ thuộc. Nhưng danh sách những ca khúc đạt giải thưởng “Bài hát của tháng” trong sân chơi “Bài hát Việt” 2015 cũng không có ca khúc nào được gọi là ấn tượng. Thậm chí, chương trình “Bài hát Việt” tháng 10/2015 còn không tìm được ca khúc để trao giải thưởng “Bài hát của tháng”. Những ca khúc đạt giải “Bài hát của tháng” trong năm 2015, gồm: “Chỉ một câu” (tác giả Phạm Toàn Thắng, biểu diễn Đức Phúc), “Về với đông” (sáng tác Vũ Minh Tâm, biểu diễn Nhật Thủy), “Sự sống” (sáng tác và biểu diễn Ygaria và ban nhạc Hạc San), “Tôi, cầu vồng và những ánh trăng” (sáng tác và biểu diễn Tạ Quang Thắng), “Phai” (sáng tác và biểu diễn Vũ Cát Tường). Tất cả mới dừng lại ở mức độ “nghe được” chứ chưa phải là đại diện xuất sắc. Tương tự như vậy, đến thời điểm “nước rút”, hai ca khúc có khả năng giành giải thưởng “Bài hát của năm” trên sân chơi “Bài hát yêu thích” là “Có khi” (sáng tác và biểu diễn Hoài Lâm) và “Phai” (sáng tác và biểu diễn Vũ Cát Tường) cũng không thực sự ấn tượng.

Và tính đến những ngày cuối cùng của tháng 12 năm 2015, top 5 các hạng mục chính của giải thưởng âm nhạc trực tuyến Zing Music Award đã “lộ diện”. Theo đó, hạng mục “Ca khúc của năm” bao gồm: “Ấn nút nhớ… Thả giấc mơ” (Sơn Tùng M-TP), “Chưa bao giờ” (Trung Quân Idol), “My Everything” (Tiên Tiên), “Say you do” (Tiên Tiên) và “Vợ người ta” (Phan Mạnh Quỳnh). Với việc xếp hạng ca khúc dựa vào chỉ số trực tuyến Z (trong đó, lượt xem/nghe (40%) + lượt thích (15%) + lượt bình luận (5%) + lượt chia sẻ (40%)) nên dễ nhận thấy, không phải ca khúc nào xuất hiện trong hạng mục “Ca khúc của năm” cũng là ca khúc “nghiêm túc”. Đặc biệt ca khúc “Vợ người ta” là một ví dụ. Mặc dù không có gì đặc biệt về giai điệu, ca từ, thậm chí bị báo chí gắn mác “nhảm, nhạt” nhưng “Vợ người ta” vẫn có đến hơn 85 triệu lượt nghe trên mạng internet.

Và những ca khúc về đề tài xã hội – nóng đến buồn

Sau ca khúc Lá cờ hừng hực khí thế của Tạ Quang Thắng – một lứa các nhạc sĩ trẻ chú ý chuyên tâm hơn vào mảng xã hội. Không phải là những ca từ yêu đương èo uột, cũng chẳng phải những ý tưởng to tát, mà xuyên suốt là những câu chuyện. Hàng loạt cái tên như Phạm Toàn Thắng, Mew Amazing, Tạ Quang Thắng, Cát Tường, Tiên Tiên, Phạm Hải Âu, Linh Lan, Lê Hà Nguyên… đã mang đến làn gió mới cho nhạc Việt. Họ là hình mẫu nhạc sĩ đa năng, vừa có thể sáng tác, vừa có thể biểu diễn “đứa con tinh thần” của mình. Sáng tác của những nhạc sĩ/ca sĩ trẻ này luôn tạo nên bản hit trên cộng đồng mạng.

Một trào lưu rất đáng chú ý của nhạc sĩ trẻ là bắt đầu hướng cảm xúc đến mảng đề tài xã hội với góc nhìn đậm chất cá nhân. Mảng đề tài tiềm năng này hứa hẹn sẽ là “chất xúc tác” cho ra đời những ca khúc có sức ảnh hưởng mạnh mẽ trong cộng đồng. Và ngay lập tức khán giả đón nhận, dẫu có nhiều bàn tán, soi xét chỗ được, chỗ không được. “Hiện tượng” ca khúc “Thật bất ngờ” (sáng tác Mew Amazing, biểu diễn Trúc Nhân) ra đời thời gian gần đây là một ví dụ. Ca khúc đã đánh trúng tâm lý đám đông khi đề cập đến những chuyện “nhốn nháo” thị phi của showbiz, với câu chuyện tầm phào về “Người đàn bà hở hang/xong đến chuyện thì nở nang/xong đến chuyện mặt hàng thời trang/Anh kia cặp với chị này/Anh kia lừa dối chị này…”. Sau làn sóng đô thị hóa hội họa thì âm nhạc cũng đã bắt kịp, chính vì thế “Thật bất ngờ” đã tạo nên “cơn sốt” trong giới trẻ, thu hút hàng triệu lượt xem. Ca khúc “Vì tôi còn sống” của “Cô gái tóc xù” Tiên Tiên cũng nhận được vô số lời khen tặng từ khán giả với thông điệp sống về sự lạc quan: “Cứ sai đi vì cuộc đời cho phép/Cứ yêu đi dù rằng mình ngu si/Cứ đam mê dù nhiều người cười chê/Cứ vui lên, vì ta không cô đơn…”. Ca khúc “Nước ngoài” của Phan Mạnh Quỳnh viết về chủ đề xuất khẩu lao động tưởng chừng rất khô khan nhưng được thể hiện thành công bằng những lời ca chất chứa tâm sự của người con khi phải bôn ba kiếm sống nơi xứ người.

Bộ phim Khúc hát mặt trời – với nhiều bài hát
đang chiếm lĩnh các bảng xếp hạng

Có thể nói cái tên Tạ Quang Thắng được mọi người chú ý vì anh tiếp cận với mảng đề tài xã hội từ khi mới bắt đầu bén duyên âm nhạc. Ngoài ca khúc “Lá cờ” là “Chuyện người đánh cá”, “Ngôi sao trong đêm”, “Sống như những đóa hoa”, “Cười lên”, “Một tôi rất mới”, “Cuộc đời là những chuyến đi”… Đó là nỗi lòng của một chàng trai trẻ suy tư, trăn trở về cuộc sống hiện tại, và chính vì thế đã chạm vào trái tim người nghe.

Nhưng như thế đã đủ làm hài lòng khán giả chưa? Chắc chắn là chưa, dẫu có suy tư, dẫu có buồn lo song số đông công chúng vẫn nhận ra đó chưa phải sự đau đáu của cá nhân với thời cuộc. Đã quá xa cái thời hào hùng với những ca khúc cách mạng, mà thực chất là chúng ta đang ở thời bình, sống thời bình, nhưng nỗi đau của con người, chưa lúc nào khác nhau.

Câu chuyện về sự thiếu vắng ca khúc “đỉnh cao” trong năm 2015, chưa hẳn là tín hiệu buồn, nó chỉ là khoảng lặng. Khoảng lặng về sự trống vắng trong tâm hồn khi âm nhạc không đủ dấy lên những điều thầm kín thẳm sâu trong mỗi cá nhân với thời cuộc.

 

Kiều Huyền